ISBN:
9789460039324 (hardcover) 9789460039560 (ebook)
Aantal pagina's:
320
Uitgever:
Balans
Verschijningsdatum:
02/09/2019

De Weense arts Franz Joseph Gall was gefascineerd door de verschillen in menselijk gedrag. Hij stelde dat de menselijke geest zich in het brein bevond en dat geestesziekten hersenaandoeningen waren. Door aan de schedel te voelen kon men moordzucht, agressie en andere eigenschappen lokaliseren – een wetenschap die later bekend werd onder de naam frenologie. Dat bleek een dramatische misvatting, waardoor Gall uiteindelijk in de vergetelheid raakte. 

Niettemin leverde Gall ook indrukwekkende bijdragen aan de wetenschap. In 1796 begon hij met lezingen in zijn huis in Wenen, waarbij hij hersenen ontleedde in een zorgvuldige mix van theater en wetenschap. Toen de Oostenrijkse keizer Franz ii deze controversiële evenementen verbood, ondernam Gall een tournee met een koets vol schedels door heel Europa. Zijn ster rees snel, maar de ijdele Gall bleef achtervolgd door controverses. In Frankrijk kreeg hij ruzie met Napoleon en de Kerk plaatste al zijn boeken op de Index. Desondanks veroverden zijn ideeën Groot-Brittannië en Amerika en hadden daar enorme invloed. 

Galls denkbeelden raakten alle gebieden van de maatschappij, van de geneeskunde tot de kunsten, ze drongen door tot de rechtszaal en effenden de weg voor de antropologie en de neuropsychologie. En ze zijn nog altijd niet uit de wetenschappelijke arena verdwenen. 

Met veel kennis van zaken vertelt Theo Mulder in De hersenverzamelaar op een levendige en boeiende wijze over het roerige leven van Gall en zijn volgers tegen de wetenschappelijke en politieke achtergrond van de vroege negentiende eeuw. 

 

In de media: 

De hersenverzamelaar besproken in Het Belang van Limburg: ‘Mulder is een boeiende verteller die elke lezer in zijn ban kan houden.’ 4 januari 2020.

Recensie De hersenverzamelaar door Atte Jongstra in NRC: ‘De biografie van de briljante hersenwetenschapper én schedelillusionist Franz Joseph Gall is ook een bewonderenswaardig wetenschapshistorisch overzicht.’ 19 december 2019.

Bespreking De hersenverzamelaar in Het Parool: ‘De man die honderden schedels van moordenaars betastte.’ 14 december 2019.

Maandag 9 december 2019 was Theo Mulder te gast bij Steven Smit voor het radioprogramma Focus op NPO Radio 1: ‘Wat zegt de vorm van je schedel over je persoonlijkheid?’

De hersenverzamelaar opgenomen in de rubriek Lezen van de Quest Historie. December 2019.

Bespreking De hersenverzamelaar in Medisch Contact: ‘Voortreffelijk boek.’ November 2019.

Bespreking De hersenverzamelaar op Archeologie Online: ‘Theo Mulder toont veel kennis van zaken.’ December 2019.

Bespreking De hersenverzamelaar op Stretto.be: ‘Een schitterende uitgave.’ 8 oktober 2019.

Bespreking van De hersenverzamelaar op de website Medisch Contact, door Hans van der Ploeg, 20 november 2019.

Bespreking van De hersenverzamelaar in Kunst Tijdschrift Vlaanderen, door Walter Smits, 16 november 2019.

Bespreking van De hersenverzamelaar door Marcel Hulspas op Sargasso 8 november 2019: ‘Terecht eerherstel voor Franz Joseph Gall.’

Bespreking van De hersenverzamelaar door Hans van der Ploeg in Nederlands Dagblad 4 oktober 2019: ‘Een voortreffelijk boek.’


"Door dit boeiende boek van Prof. Theo Mulder, leren we de frenoloog Franz Joseph Gall ook kennen als een briljant neuroanatoom en als iemand met interessante ideeën over hersenen en maatschappelijke problemen die nog steeds actueel zijn."

- Dick Swaab

"'De hersenverzamelaar' is tegelijk een bont, vaak hilarisch verhaal over hoe gemakkelijk en graag de mens verlangt naar een overzichtelijke (of beheersbare) wereld. "

- NRC

Over de auteur

Theo Mulder

Theo Mulder is neuropsycholoog, was hoogleraar in Nijmegen en Groningen en directeur Instituten van de KNAW. Eerder schreef hij De geboren aanpasser, waarvan 20.000 exemplaren werden verkocht. 

© Foto: Steef Meyknecht

Meer over deze auteur